Geleneksel Tıpta Sovda Artıran Gıdalar

Geleneksel Tıpta Sovda Artıran Gıdalar

Geleneksel Tıpta Sovda Galebesini Tanıma, Önleme ve Tedaviye Yönelik Kapsamlı Rehber

Geleneksel tıp esaslarında, mizacı tanımak sağlığın korunmasında en temel adımdır. Ancak en büyük yanlış anlamalardan biri, belirli bir mizaca sahip olmanın hastalık anlamına geldiğidir! Bu makalede, Sovda mizacına bilimsel ve dikkatli bir bakışla yaklaşarak, doğuştan gelen mizaç ile Sovda galebesi hastalığı arasındaki farkı inceleyecek ve bunu kontrol altına almak için beslenme ve yaşam tarzı önerilerini ele alacağız.

Doğuştan (Cibilli) Sovda Mizacı ile “Sovda Galebesi” Arasındaki Fark

Bu konuyu daha iyi anlamak için iki temel kavramı birbirinden ayırmak gerekir:

1. Cibilli (doğuştan) Sovda mizacı:

Her insan belirli bir temel mizaç ile doğar. Doğuştan mizacı Sovda (soğuk ve kuru) olan kişi, doğal olarak ve tam sağlık halinde bulunur. Bu kişiler genellikle dikkatli, düzenli, ileri görüşlü ve analiz yeteneği yüksek bireylerdir. Doğaları gereği kuruluk, sertlik ve derin düşüncelere yatkındırlar. Ancak sağlıklı bir yaşam tarzı sürdükleri sürece bu özellikler asla hastalığa, takıntıya veya depresyona dönüşmez.

2. Sovda galebesi (Sovda dengesizliği):

Bu durum, vücuttaki Sovda hıltının doğal sınırlarının (hem nicelik hem nitelik açısından) aşılmasıyla ortaya çıkar. Çok önemli bir nokta şudur:

• Doğuştan Sovda mizacına sahip kişiler beslenmelerine ve yaşam tarzlarına dikkat etmezlerse, Sovda galebesine en yatkın grubu oluştururlar ve olumsuz belirtiler (depresyon, şiddetli kabızlık, takıntı ve kaygı gibi) ortaya çıkar.
• Diğer mizaca sahip kişiler (Demevi, balgamlı, safravı mizaca sahip olanlar) da yanlış beslenme ve yaşam tarzı (aşırı soğuk ve kuru gıda tüketimi veya kronik stres) nedeniyle Sovda galebesi yaşayabilirler.

Dolayısıyla geleneksel tıbbın amacı, kişinin doğuştan mizacını değiştirmek değil, onu dengede tutmak ve fazla Sovda oluşumunu engellemektir.

Sovda Artıran ve Çok Zararlı Gıdalar

Soğuk ve kuru yapıda olan veya sindirimi zor olan gıdalar, karaciğerde anormal Sovda üretimini artırır ve organlarda birikmesine neden olur. Eğer Sovda galebesine yatkınsanız, bu gıdaların tüketimi sizin için çok zararlıdır:

• Sovda artırıcı etler: Sığır ve inek eti (zor sindirildiği ve yoğun kan ürettiği için), devekuşu eti ve soğuk, bayat veya tuzlanmış balıklar.
• Bayat ve işlenmiş gıdalar: Fast food, sosis, salam, konserve yiyecekler ve dondurulup tekrar tekrar ısıtılan yemekler. Bu gıdalar doğal tazeliklerini kaybettikleri için doğrudan zararlı (yanmış) Sovda üretir.
• Soğuk ve kuru baklagiller ve sebzeler: Mercimek (en güçlü Sovda artırıcılardan biridir), patlıcan, mantar, lahana, karnabahar ve kabak (sıcak baharatlarla tüketilmezse).
• Çok acı ve büzücü yiyecekler: Eski çay, aşırı kahve, bitter kakao ve çok tuzlu veya acı zeytinler. Bu gıdalar sinir sistemindeki kuruluğu ciddi şekilde artırır.
• Turşular ve asidik gıdalar: Aşırı sirke, koruk suyu ve her türlü ev yapımı veya endüstriyel turşular. Bu gıdalar soğuk ve kuru yapıdadır ve sinir ile sindirim sistemini zayıflatır.
• Çok kuru gıdalar: Bayat ekmek, aşırı kızarmış ekmek ve kuru endüstriyel bisküviler bağırsak kuruluğunu ve kabızlığı artırır.

Sovda Azaltan ve Faydalı Gıdalar

Fazla Sovda’yı vücuttan atmak ve dengeyi yeniden sağlamak için temel kural “sıcak ve nemli” gıdalar tüketmektir. Bu beslenme tarzı vücuda faydalı nem ve yumuşaklık kazandırır:

• Yumuşak ve sıcak etler: Genç koyun eti (en iyi seçenek), köy tavuğu, bıldırcın ve hindi.
• Ana ve besleyici yemekler: Koyun etiyle yapılan yemekler, cevizli soslu yemekler, geleneksel güveçler ve sıcak çorbalar.
• Nemlendirici meyveler: Tatlı elma, üzüm, incir (taze veya ıslatılmış kuru incir), tatlı kavun ve tamamen olgun muz.
• Kuruyemişler: Badem (özellikle ıslatılmış), fıstık, kuru üzüm ve kuru dut.
• Doğal tatlandırıcılar: Bal, üzüm pekmezi, incir pekmezi ve hurma (ölçülü).
• Düzeltici içecekler: Bitki çayları, sıcak süt ve hafif çaylar.
• Dengeleyici baharatlar: Safran, tarçın, kakule ve zencefil.

Sovda Üzerinde Etkili Davranışlar

Beslenme sağlığın sadece yarısıdır. Geleneksel tıpta yaşam tarzı ve ruhsal durumlar, vücut sıvıları üzerinde daha hızlı etki gösterir.

Sovda’yı artıran davranışlar:

• Geç saatlere kadar uyanık kalmak
• Stres ve bastırılmış duygular
• Aşırı düşünme
• Hareketsizlik
• Soğuk ve kuru ortamlarda bulunmak
• Vücudun doğal boşaltımlarını engellemek

Sovda’yı azaltan davranışlar:

• Düzenli uyku
• Hafif egzersiz
• Yağ ile masaj
• Doğada vakit geçirmek
• Sıcak kokular kullanmak

Sovda’yı Artıran Zamanlar ve Koşullar

Sonbahar mevsimi, akşam saatleri, yaşlılık, soğuk ve kuru bölgeler ve stresli yaşam koşulları Sovda artışını tetikler.

Sovda Artışında Koruyucu Önlemler

• Akşam uykusundan kaçınmak(6_9 arası)
• Sonbaharda beslenmeyi düzenlemek
• Soğuk rüzgârdan korunmak
• Ortamı nemlendirmek
• Yaşlılar için özel bakım
• Akşam saatlerinde ruhsal dengeyi korumak

Kaynaklar

1. Avicenna. Al-Qanun fi al-Tibb. Tehran: Soroush Press; 2010.
2. Aghili Alavi Shirazi MH. Makhzan al-Adviyah. Tehran: TUMS; 2009.
3. Jorjani SE. Zakhireh Khwarazmshahi. Qom; 2012.
4. Choopani R, et al. General principles of traditional medicine. Tehran; 2014.
5. Naseri M, et al. Overview of Traditional Medicine. Tehran; 2010.