İnsülinin Sindirim ve Sağlık Üzerindeki Güçlü Rolü

YazanFarzollah Gholizadeh
  İnsülin Nedir? İnsülin, pankreasın (Langerhans adacıkları)beta hücreleri tarafından salgılananpeptid yapılı bir hormondur. İnsülinin temel görevikan şekerini (kan glukozunu) düşürmek ve besin maddelerinin metabolizmasını düzenlemektir.   Basit anlatımla: İnsülin, enerjinin hücrelere girmesini sağlayan bir anahtar gibidir. İnsülin olmadan, glukoz ve birçok besin maddesi hücrelere yeterince giremez ve hücreler adeta“aç” kalır.   İnsülin Hangi Durumlarda Salgılanır? 1) Kan Glukozunun Yükselmesi Karbonhidrat içeren besinler tüketildiğinde kan şekeri yükselir. Vücut bu yükselmeyi dengelemek içininsülin salgılar ki glukoz kandan hücrelerin içine girsin.   2) Aminoasitlerin Artışı Protein tüketildiğinde kandaaminoasit miktarı artar. Bu artış da insülin salgısını uyarabilir.   3) Açlık Durumu veya Kan Şekerinin Düşmesi Kan şekeri düştüğünde (hipoglisemi):
• İnsülin salgısı azalır •Glukagon hormonu daha aktif hâle gelir Glukagon, karaciğere mesaj göndererek kan şekerinin düşmesini engeller.
  İnsülin Glukozun Dışında Nelerin Emiliminde Rol Oynar? İnsülin sadece “şeker hormonu” değildir؛ aynı zamanda başka birçok önemli maddenin hücrelere taşınmasında etkilidir:   1) Yağlar (Yağ Depolanması)
• İnsülin, yağların yağ hücrelerinde depolanmasını artırır • Yağ yakımını (lipoliz) baskılar Yani enerji daha çokyağ olarak depolanır
  2) Proteinler (Yapım ve Onarım)
• Aminoasitlerin hücre içine girişini artırır • Protein sentezini uyarır Bu sayede: • Kas gelişimi • Doku onarımı • Hücre yenilenmesi desteklenir
  3) Potasyum
• Potasyumun hücre içine girişini artırır • Elektrolit dengesi ve hücresel işlevler için önemlidir
  4) Fosfat
• Fosfatın hücre içine taşınmasını uyarır • Fosfat,ATP üretimi yani enerji üretimi için gereklidir
  İnsülinin Sindirimdeki Rolü (Digestive Role) İnsülin doğrudan sindirim enzimleri salgılamaz، ancakyemekten sonra metabolizmanın ana düzenleyicisidir.   Yani sindirilmiş besinlerin gerçekten:
• kullanılmasını • ya da uygun şekilde depolanmasını sağlar
  1) Yemek Sonrası Dönem (Postprandial Durum)
• Yemek yendikten sonra kan şekeri yükselir • Pankreas insülin salgılar • İnsülin hücrelere şu mesajı verir:
• Glukozu al • Yağ asitlerini al • Aminoasitleri al
  2) Besinlerin Etkin Kullanımı ve Depolanması
• Karbonhidratlar → Karaciğer ve kaslardaglikojen olarak depolanır • Proteinler → Protein sentezi ve doku onarımına yönlendirilir • Yağlar → Yağ dokusundatrigliserid olarak depolanır  
Sonuç: İnsülin, sindirilmiş besinlerin boşa gitmesini önler ve onları hücrelerde ya kullanır ya da depolar.     İnsülinin Sağlık Üzerindeki Rolü (Health Role) Kan Şekeri Dengesi
• İnsülin, kan şekerininormal sınırlar içinde tutar. • Yüksek kan şekerini (hiperglisemi) önleyerek:
• Damar hasarını • Sinir hasarını engeller.
• Ayrıca kan şekerindeki ani dalgalanmaları azaltır. (Ancak insülin aşırı yükselirse hipoglisemiye neden olabilir.)
  Kas Sağlığı ve Büyüme İnsülin:
• Aminoasitlerin hücre içine girişini artırır • Protein sentezini uyarır Bu sayede: • Kas gelişimi • Doku onarımı • Fiziksel güçlenme desteklenir.
  Beyin Sağlığı Beyin için ana enerji kaynağıglukozdur. İnsülinin glukoz metabolizmasını düzenlemesi:
• Konsantrasyonu • Hafızayı • Bilişsel performansı destekler.   İnsülin direncinin, bilişsel gerileme ve zihinsel performans düşüşü ile ilişkili olduğu bilinmektedir.
  Kalp ve Damar Sağlığı
• Dengeli insülin seviyesi damarları korur. • Ancakinsülin direnci geliştiğinde:
• Yüksek tansiyon • Ateroskleroz (damar sertliği) riski artar.
  Enerji Depolamasının Düzenlenmesi İnsülinanabolik (yapıcı) bir hormondur:
• Yemekten sonra enerjiyi depolar.   İnsülin olmadan: • Vücut enerjiyi doğru şekilde kullanamaz • Şiddetli halsizlik oluşabilir (Örneğin Tip 1 diyabette olduğu gibi)
  Pankreas Sadece İnsülin Üretmez Pankreas başka önemli hormonlar da salgılar:   Glukagon
• Kan şekeri düştüğünde aktiftir • Karaciğere, depolanmış glukozu kana vermesi için sinyal gönderir
  Gastrin
• Mide asidi üretimini artırır • Sindirimi başlatır
  Amilin
• İştah kontrolünde rol oynar • Mide boşalmasını yavaşlatır
  İnsülin ve Karbonhidratlar Karbonhidratlar, insülin salgısınınen güçlü tetikleyicisidir.   Tükettiğimiz karbonhidrat türleri:   1) Basit Şekerler
• Glukoz • Fruktoz • Laktoz (Meyveler ve bazı besinlerde bulunur)
  2) Disakkaritler
• Sakkaroz (sofra şekeri)
  3) Kompleks Karbonhidratlar
• Nişasta (tahıllar ve baklagiller)   Bu karbonhidratlarınneredeyse tamamı sindirim sırasında glukoza dönüşür، kana karışır → pankreas uyarılır →insülin salgılanır.
    İnsülinin Karbonhidrat Metabolizmasındaki Rolü İnsülin:
• Glukozun kas ve yağ hücrelerine girişini artırır • Karaciğer ve kaslarda glikojen sentezini uyarır • Glukoneogenezi (yeni glukoz üretimi) baskılar • Glikojen yıkımını (glikojenoliz) azaltır  
Sonuç: Kan şekeri düşer ve enerji depolanır.   İnsülin ve Yağ Metabolizması İnsülin, vücudunana yağ depolama hormonudur.   İnsülinin Yağlar Üzerindeki Etkileri
• Yağ asitlerinin hücre içine girişini artırır • Fazla glukozu karaciğerde yağa çevirir (lipogenez) • Yağ yakımını (lipoliz) baskılar  
Sonuç: İnsülin yüksek olduğunda:
• Vücut yağ depolamaya yönelir • Yağ yakımı durur
  İnsülin ve Protein Metabolizması İnsülin, kas kütlesinin korunması ve artırılmasındahayati öneme sahiptir.   Etkileri
• Aminoasitlerin hücre içine girişini artırır • Protein sentezini uyarır • Protein yıkımını (proteoliz) azaltır  
Sonuç:
• Kas gelişimi • Doku onarımı • Bağışıklık sisteminin güçlenmesi
    İnsülin, Vitaminler ve Mineraller İnsülin, vitaminler ve mineraller üzerindedoğrudan değil؛ dolaylı olarak etki gösterir. Besinlerin hücre içine girmesini ve metabolizmanın düzgün çalışmasını sağlayarak bu maddelerin etkili kullanılmasına yardim eder.   Önemli Etkiler
•Potasyum: Hücre içine girişini artırır •Magnezyum: Enzimlerin ve hücresel pompaların düzgün çalışmasına yardımcı olur •Fosfat: ATP (enerji) üretimi için gereklidir •Vitaminler: İnsülin, yağ ve protein metabolizmasını düzenleyerek:
• Yağda çözünen vitaminlerin (A, D, E, K) • Suda çözünen vitaminlerin daha etkili kullanılmasını sağlar
    İnsülin ve Glukagon Dengesi Vücutta kan şekeri dengesi iki ana hormonla sağlanır:   İnsülin
• Yemeklerden sonra aktiftir • Kan şekerini düşürür • Enerjiyi depolar  
Glukagon
• Açlık ve uyku sırasında aktiftir • Glikojen depolarını serbest bırakır • Kan şekerinin aşırı düşmesini engeller   Bu iki hormonun dengesi, gün boyunca kan şekerinin stabil kalmasını sağlar.
    Tip 1 Diyabet (Type 1 Diabetes)
• Otoimmün bir hastalıktır • Pankreasın beta hücreleri tahrip olur • İnsülin üretimi yoktur ya da çok azdır • Daha çok çocukluk ve ergenlikte görülür • Sürekli insülin enjeksiyonu gerekir  
İnsülin Olmadığında
• Glukoz hücrelere giremez • Vücut yağ ve protein yakmaya başlar •Diyabetik ketoasidoz (DKA) riski ortaya çıkar
  Tip 2 Diyabet (Type 2 Diabetes)
• Pankreas insülin üretir • Ancak hücreler insüline cevap vermez (insülin direnci) • Başlangıçta insülin seviyesi yüksektir • Zamanla pankreas yorulur  
Başlıca Nedenler
• Karın bölgesi obezitesi • Hareketsizlik • Şeker ağırlıklı beslenme • Genetik yatkınlık  
Tedavi Yaklaşımı Sağlığınaltı temel ilkesine dikkat edilmelidir:
• Mizacına öykün Yaşam tarzı ve beslenmenin düzeltilmesi • Düzenli hareket ve egzersiz • Ara öğünlerin ve sık atıştırmanın bırakılması (uzun süreli oruçlar) • Uyku düzeninin iyileştirilmesi • Zihnin ve stresin kontrolü (bilinçli farkındalık, derin nefes)
    Kan Şekeri Uzun Süre Yüksek Kalırsa Ne Olur? Yüksek glukoz, kandaki moleküllere yapışır (glikozilasyon):
• Hemoglobin →HbA1c • LDL kolesterol → Aterosklerotik parçacıklar • Proteinler ve sinirler  
Sonuçları
• Göz hasarı • Böbrek hasarı • Nöropati • Kalp hastalıkları • Ayak yaraları ve dolaşım bozuklukları
    Aşırı İnsülin Salgısı (Hiperinsülinemi) Kan şekeri normal olsa bile insülinin sürekli yüksek olması، insülin direncinin bir göstergesidir.   Nedenler
• Basit karbonhidratların aşırı tüketimi • Sürekli atıştırma • Karın yağlanması • Kronik stres • Uykusuzluk • PCOS • Bazı ilaçlar  
Sonuçlar
• Göbek çevresi obezite • Tip 2 diyabet • Yüksek kan yağları • Hipertansiyon • Sürekli yorgunluk ve açlık hissi • Zihinsel bulanıklık • Akne ve hormonal bozukluklar
    İnsülin Direnci: Birçok Hastalığın Gizli Temeli İnsülin direnci:
• Kas، karaciğer ve yağ hücrelerinin • İnsüline zayıf cevap vermesi durumudur   Bu yüzden: • Aynı miktar glukoz için • Daha fazla insülin salgılanır  
Temel Sonuçlar
• Sürekli yüksek insülin • Dengesiz kan şekeri • Beta hücrelerinin yıpranması   Bu durum birçok metabolik hastalığın temelini oluşturur.
    İnsülin Direncinin Klinik Belirtileri   Yaygın Belirtiler
• Sık ve sürekli açlık hissi (özellikle tatlıya karşı yoğun istek) • Karın bölgesinde yağlanma • Kronik yorgunluk ve enerji düşüklüğü • Kilo vermede zorlanma • Zihinsel bulanıklık (beyin sisi) • Konsantrasyon azalması
  Cilt Belirtileri
•Acanthosis nigricans (boyun, koltuk altı ve kasık bölgelerinde koyulaşma ve kalınlaşma) •Skin tag (et beni) • Akne ve yağlı cilt
  İnsülin Direnciyle İlişkili Hastalıklar
• Tip 2 diyabet • Metabolik sendrom • Alkole bağlı olmayan yağlı karaciğer • Polikistik over sendromu (PCOS) • Kalp–damar hastalıkları • Yüksek tansiyon • Bazı bilişsel bozukluklar ve Alzheimer (bazı kaynaklarda “Tip 3 diyabet” olarak da adlandırılır)
Ve……..     İnsülin Salgısının Doğal Deseni İnsülin salgısı iki ana bölümden oluşur: 1) Bazal Salgı (Basal)
• Gün boyunca düşük ve sürekli salgılanır • Açlıkta ve öğün aralarında kan şekerini dengede tutar
  2) Fazik Salgı (Bolus / Prandial)
• Yemekten sonra olur • İki fazı vardır:
•Hızlı faz: Ani kan şekeri yükselmesini engeller •Yavaş faz: Yemek sonrası dengeyi sürdürür
    İnsülin Salgı Miktarının Önemi
• Az insülin → yüksek kan şekeri (hiperglisemi) • Çok insülin → hipoglisemi + kilo artışı + insülin direnci   Denge, sağlığın anahtarıdır.
  İnsülin Salgı Sıklığının Önemi
• Her öğün → bir insülin piki • Sağlıklı model:
• 3 ana öğün • Düzenli bazal salgı  
Sürekli Atıştırma Ne Yapar?
• İnsülin piklerini artırır • Beta hücrelerini yorar • Yağ depolanmasını artırır • İnsülin direncini derinleştirir  
Basit örnek: İnsülin bir kapı zili gibidir؛ her 10 dakikada bir çalınırsa hem ev sahibi yorulur hem zil bozulur!     İnsülinin “Miktarı” ile “Sıklığı” Arasındaki Fark
•Miktar: Toplam salgılanan insülin •Sıklık: Gün içindeki insülin pik sayısı   Miktar çok yüksek olmasa bile,
sıklık fazla ise (sürekli yeme) tehlikelidir.   İnsülin Gıdalarla Nasıl Uyarılır? İnsülin salgısı;
•Yenen gıdanın türüne •Miktarına •Öğünün içeriğine ve kombinasyonuna doğrudan bağlıdır.   Bu konuyu daha iyi anlamak için iki önemli kavram vardır:
  1) Glisemik İndeks (GI)
• Bir besinin tüketildikten sonra • Kan şekerinine kadar hızlı yükselttiğini gösterir   GI ne kadar yüksekse: • Kan şekeri o kadar hızlı yükselir • İnsülin salgısı o kadar fazla olur
  2) İnsülin İndeksi (Insulin Index)
• Bir besinin gerçektenne kadar insülin salgılattığını gösterir • Bazı besinler:
• Glisemik indeksi orta veya düşük olsa bile •İnsülini çok fazla artırabilir   Örneğin:
• Bazı süt ve süt ürünleri kan şekerini çok yükseltmez amayüksek insülin yanıtı oluşturur.
  En Az İnsülin Salgılatan Besinler A) Nişastasız Sebzeler (Çok Düşük GI)
• Salatalık • Marul • Lahana (beyaz, kırmızı, brokoli, karnabahar) • Dolmalık biber • Domates • Kabak • Ispanak ve yeşil yapraklı sebzeler  
Bu grup:
• Lif açısından zengindir • Kan şekerini yavaş yükseltir • İnsülini çok az uyarır
  B) Proteinler ve Sağlıklı Yağlar
• Yumurta (haşlanmış veya ekmeksiz) • Etler (köyün ,tavuk, hindi, dana) • Yağlı balıklar (somon, sardalya, uskumru) • Çiğ kuruyemişler (badem, ceviz, fındık, antep fıstığı – ölçülü) • Tohumlar (chia, keten, susam) • Yağlar:
• Zeytinyağı • Susam yağı • İç yağ (kuyruk yağı) • Köy tereyağı • Hindistancevizi yağı • Avokado  
Bu besinler:
• Kan şekerini fazla yükseltmez • İnsülini az uyarır • Uzun süre tokluk sağlar
  C) Düşük Karbonhidratlı Süt Ürünleri
• Tam yağlı ve fermente süt ürünleri(ölçülü)   Yağsız veya sonradan yağ eklenmiş süt ürünleri: • Kan şekerini • İnsülini şiddetli şekilde yükseltir.
  D) Düşük Şekerli Meyveler (Düşük GI)
• Çilek • Ahududu • Yaban mersini • Avokado • Greyfurt • Kivi   Muz, üzüm ve karpuza kıyasla
daha az insülin salgılatırlar.   E) Baklagiller ve Tam Tahıllar (Ölçülü)
• Mercimek • Nohut • Kuru fasulye • Yulaf ezmesi • Tam buğday ekmeği(ekşimayalı) Özellikle: • Pişirildikten sonra soğutulup • Tekrar ısıtılanlar →dirençli nişasta oluşturur → insülin yanıtı azalır
  En Çok İnsülin Salgılatan Besinler   A) Rafine Karbonhidratlar
• Beyaz ekmek • Beyaz pirinç • Patates (haşlanmış, püre, kızartma) • Mısır ve ürünleri (cips, patlamış mısır, cornflakes) • Tatlılar, kekler, bisküviler • Gazlı içecekler • Endüstriyel meyve suları ve kısmen doğal olanlar • Şeker, küp şeker vefazla miktarda bal
  B) Yüksek Şekerli Meyveler (Yüksek GI)
• Olgun muz • Üzüm • Karpuz • Ananas • Hurma ve kuru üzüm
  C) Yüksek İnsülin Yanıtı Olan Süt Ürünleri
• Süt (yağsız veya az yağlı) • Normal veya tatlandırılmış yoğurt • Dondurma   Önemli not: Bu ürünler kan şekerini çok yükseltmeyebilir، amainsülini ciddi şekilde artırırlar.
  D) İşlenmiş ve Fast-Food Gıdalar
• Beyaz hamurlu pizza • Beyaz ekmekli hamburger • Patates kızartması • Endüstriyel atıştırmalıklar
    Beslenme Açısından Önemli Özet
• Lifli sebzeler + kaliteli protein + sağlıklı yağ →Düşük insülin salgısı • Basit ve işlenmiş karbonhidratlar →Yüksek insülin salgısı
    İnsülin Duyarlılığını Artırmada Faydalı Tıbbi Bitkiler Bitkisel tedaviler، doğru beslenme ve yaşam tarzı ile birlikte uygulandığında insülin duyarlılığını artırmaya yardımcı olabilir.   Başlıca Bitkiler   🔸Tarçın
• Açlık kan şekerini düşürür • İnsülin hassasiyetini artırır   🔸Semizotu (Portulaca oleracea) • Bitkisel omega-3 kaynağı • İnflamasyonu ve insülin direncini azaltır   🔸Çemen otu (Fenugreek) • Yüksek çözünür lif içerir • Şeker emilimini yavaşlatır   🔸Zencefil • Glukoz metabolizmasını iyileştirir • Pankreas fonksiyonunu destekler   🔸Yeşil çay • Kateşinler sayesinde insülin duyarlılığını artırır • Kilo kontrolüne yardımcı olur   🔸Zerdeçal (Kurkumin) • Güçlü antiinflamatuardır • İnsülin sinyalini iyileştirir   🔸Deve dikeni (Silymarin) • Karaciğeri korur • Yağlı karaciğer ve insülin direncinde faydalıdır   🔸Aloe vera • Kan şekerini düşürür • Hücresel insülin hassasiyetini artırır   🔸Diğer bitkiler • Ceviz yaprağı • Dut yaprağı • Zeytin yaprağı • Kuşburnu meyvesi • Zerdeçal + karabiber (kurkumin emilimini artırır)
  İnsülin Duyarlılığını Geri Kazandıran Yaşam Tarzı A) Sağlıklı Beslenme
• Şeker ve basit karbonhidratları azaltmak • Lifli sebzeleri artırmak • Sağlıklı proteinler tüketmek • Sağlıklı yağlar kullanmak • Ara öğünleri ve sürekli atıştırmayı bırakmak • Düzenli ana öğünler
  B) Düzenli Egzersiz Egzersiz:
• Hücrelerin insülinsiz de glukoz almasını sağlar • İnsülin duyarlılığını doğrudan artırır  
En etkili egzersizler:
• Aerobik: yürüyüş، bisiklet، yüzme • Haftada en az150 dakika • Direnç egzersizleri: ağırlık، squat، şınav • Kas artışı = daha fazla glukoz kullanımı •HIIT: iç yağlanma ve insülin direncini güçlü şekilde azaltır
  C) Kilo Kontrolü
• Vücut ağırlığının sadece%5–10 azalması insülin duyarlılığını belirgin şekilde artırır
  D) Yeterli ve Düzenli Uyku
• Geceleri 7–8 saat uyku • Uykusuzluk → kortizol artışı → insülin direnci
  E) Stres Azaltma
• Kronik stres insülini yükseltir • Şükran ,Yoga، meditasyon، derin nefes، farkındalık faydalıdır
  F) Sigara ve Alkolün Bırakılması
• Her ikisi de inflamasyonu • Ve insülin direncini artırır
    Oruç (Fasting) ve İnsülin Kontrolü 1) İnsülin Salgı Sıklığını Azaltır
• Ara öğünlerin kaldırılması • Öğünler arası sürenin uzaması • Pankreasın dinlenmesi  
2) Bazal İnsülini Düşürür
• Reseptörler toparlanma fırsatı bulur  
3) Doğal Salgı Düzenine Dönüş
• Dengeli bazal salgı • Sınırlı yemek sonrası pikler
  Fasting ve İnsülin Direnci Faydaları:
• İnsülin duyarlılığı artar • Açlık kan şekeri düşer • Yağlı karaciğer azalır • Yağ yakımı hızlanır • İç yağlanma azalır  
Mizaçlara Göre Örnek Süreler:
• Balgamlı ve kilolu kişiler: 14 saat kuru، 16–23 saat sulu • Demevîler: 14–16 saat • Sevdavî ve Safravîler: 10–12 saat   Her fasting yöntemi kişiye özel olmalıdır.
    Egzersiz, Davranış ve Meditasyonun Diyabetteki Rolü   Egzersiz
• Kaslar insülinsiz de glukoz alabilir  
Davranışsal Düzenleme
• Öğün yönetimi • Atıştırmanın bırakılması • Uyku disiplinine bağlılık  
Zihin–Beden Yaklaşımı
• Derin nefes → vagus siniri aktivasyonu • Yoga • Tai-chi • Farkındalık • Bilinçli şükür   Stres azalır → kortizol düşer → insülin duyarlılığı artar
  Nihai Özet
• İnsülin sindirim، metabolizma ve sağlık için hayati bir hormondur • Hem insülin eksikliği (Tip 1) • Hem de kronik fazlalığı (insülin direnci) tehlikelidir • Yanlış beslenme، sık yeme، stres ve hareketsizlik insülin dengesinin en büyük düşmanlarıdır • Yaşam tarzı düzenlemesi، bilinçli beslenme، egzersiz، doğru fasting ve zihin sakinliği tedavinin temel sütunlarıdır
  Oturumun Ana Cümlesi   İnsülin doğru zamanda، yeterli miktarda ve aralıklı salgılanırsa sağlığın güvencesidir؛ ancak fazla ve sürekli salgılanırsa birçok hastalığın kök nedenidir   Kaynaklar:
1. American Diabetes Association. Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1). Available from: https://diabetesjournals.org/care/issue/49/Supplement_1 (Accessed 2026 Feb 3). 2. American Diabetes Association. Diagnosis and classification of diabetes: Standards of Care in Diabetes—2026. Diabetes Care. 2026;49(Suppl 1):S27–S36. Available from: https://diabetesjournals.org/care/article/49/Supplement_1/S27/163926/2-Diagnosis-and-Classification-of-Diabetes (Accessed 2026 Feb 3). 3. National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases (NIDDK). Insulin resistance & prediabetes. Bethesda (MD): NIDDK; 2024. Available from: https://www.niddk.nih.gov/health-information/diabetes/overview/what-is-diabetes/prediabetes-insulin-resistance (Accessed 2026 Feb 3). 4. National Library of Medicine (NLM). StatPearls: Physiology, pancreas. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (Accessed 2026 Feb 3). 5. National Library of Medicine (NLM). StatPearls: Biochemistry, insulin metabolic effects. Treasure Island (FL): StatPearls Publishing; 2025. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/ (Accessed 2026 Feb 3). 6. Weiss MA. Insulin biosynthesis, secretion, structure, and structure-activity relationships. In: Feingold KR, Anawalt B, Boyce A, et al., editors. Endotext [Internet]. South Dartmouth (MA): MDText.com, Inc.; 2014–. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279029/ (Accessed 2026 Feb 3). 7. De Meyts P. The insulin receptor and its signal transduction network. In: Feingold KR, Anawalt B, Boyce A, et al., editors. Endotext [Internet]. South Dartmouth (MA): MDText.com, Inc.; 2016–. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK378978/ (Accessed 2026 Feb 3). 8. Abdul-Ghani M, DeFronzo RA, Norton L. Insulin resistance and hyperinsulinemia. J Clin Invest. 2021;131(4):e142245. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7993580/ (Accessed 2026 Feb 3). 9. Hall JE. Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology. 15th ed. Philadelphia: Elsevier; 2021. 10. Jameson JL, Fauci AS, Kasper DL, Hauser SL, Longo DL, Loscalzo J, editors. Harrison’s Principles of Internal Medicine. 21st ed. New York: McGraw-Hill; 2022. 11. Dr kalan natural. Beyaz şeker ve beyaz unun zararlarının karşılaştırılması. 2025 Apr 9. Available from: https://drkalan.com/beyaz-seker-ve-beyaz-unun-zararlarinin-karsilastirilmasi/ (Accessed 2026 Feb 3). 12. Dr kalan natural. Gece uykusunun kilo, iştah ve metabolizma üzerindeki düzenleyici rolü. Available from: https://drkalan.com/gece-uykusunun-kilo-istah-ve-metabolizma-uzerindeki-duzenleyici-rolu/ (Accessed 2026 Feb 3). 13. Dr kalan natural. Tarçın ve tarçının faydaları. Available from: https://drkalan.com/tarcin-ve-tarcinin-faydalari/ (Accessed 2026 Feb 3). 14. Dr kalan natural. Oruç tutmanın ve aç kalmanın faydaları. 2025 Mar 1. Available from: https://drkalan.com/oruc-tutmenin-ve-ac-kalmanin-faydalari/ (Accessed 2026 Feb 3). 15. Dr kalan natural. Kadınlar ve hormonlar. 2025 Nov 6. Available from: https://drkalan.com/kadinlar-ve-hormonlar/ (Accessed 2026 Feb 3). 16. Gholizadeh F, Bayrami F. 6 Altın Kural: Sağlığın Mimarı. Ankara: Dr Kalan Yayınları; 2022. Available from: https://www.drkalannatural.com/urun/6-altin-kural-sagligin-mimari (Accessed 2026 Feb 3). 17. Kalan Dr, (Gholizadeh F). İnsan Mizaçları ve Sağlıklı Beslenme. İstanbul: Memento Mori Yayınları; 2023. ISBN: 9786258040760. Available from: https://www.trendyol.com/genel-markalar/insan-mizaclari-ve-saglikli-beslenme-p-773516391 (Accessed 2026 Feb 3). 18. Gholizadeh F. Yazar sayfası ve eser listesi. Kitapyurdu; 2026. Available from: https://www.kitapyurdu.com/yazar/farzollah-gholizadeh/268547.html (Accessed 2026 Feb 3). 19. Gholizadeh F. Yazar sayfası ve eser listesi. D&R; 2026. Available from: https://www.dr.com.tr/yazar/kalan-farzollah-gholizadeh-far/s=10134394 (Accessed 2026 Feb 3).

Mizacınızı biliyor musunuz?

Hangi gıdanın ve hangi bitkinin size iyi geleceği mizacınıza göre değişir. Ücretsiz test birkaç dakika sürüyor.

Mizaç testini çöz

İlgili ürünler

Dr Kalan Digster MacunuDr Kalan Digster Macunu
Bilgilendirme

Bu yazı, geleneksel tıp kaynaklarına ve genel beslenme bilgisine dayanan bilgilendirme amaçlı bir içeriktir. Tıbbi teşhis, tedavi veya reçete niteliği taşımaz; hekim muayenesinin yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa, düzenli ilaç kullanıyorsanız, hamileyseniz veya çocuğunuz için değerlendiriyorsanız, beslenmenizde ya da bitki kullanımında değişiklik yapmadan önce hekiminize danışın. Bitkisel ürünler ilaçlarla etkileşebilir.

Geleneksel tıp araştırmacısı ve yazar. 1987’den bu yana mizaç temelli beslenme ve bitkisel tedaviler üzerine çalışıyor; Dr Kalan Natural’ın kurucusu.

İlgili Makaleler