زنجبیل: مزاج، فواید و احتیاط‌ها
مشخصات زنجبیل، مزاج گرم و خشک، مصلح‌ها، کاربردهای سنتی و توصیه‌های دکتر کلان، همراه نکات ایمنی.
زنجبیل با مزاج گرم و خشکش یکی از داروهای پایه در طب سنتی است. می‌توان آن را تازه یا خشک در غذا و نوشیدنی مصرف کرد. اشتهاآور است و خاصیت ضددرد دارد.
مشخصات
- نام لاتین: Zingiber officinale
- آلمانی: Ingwer
- انگلیسی: Ginger
- اسپانیایی: Jengibre
- فرانسوی: Gingembre
- تیره: زنجبیلیان (Zingiberaceae)
- جنس: Zingiber
- مزاج: گرم و خشک
- مصلح: روغن بادام شیرین، عسل
- ترکیبات: آهن، مس، کلسیم، منیزیم، پتاسیم و فسفر؛ ویتامین A و C، تیامین (B1)، ریبوفلاوین (B2) و نیاسین (B3)؛ نشاسته و فیبر فراوان
- خاستگاه: آسیای گرمسیری
- محل کشت: چین، اندونزی، هند، ژاپن و ویتنام
- خاک: غنی از هوموس، مرطوب و سست
- انواع: تازه، ریشه و خشک
- زمان برداشت: وقتی ریزوم رسیده و برگ‌های روی خاک زرد و خشک می‌شوند (بسته به منطقه ۶ تا ۱۰ ماه)
- بخش مورد استفاده: ریزوم (ریشه) و برگ
- شکل مصرف: ادویه، عصاره، روغن فرّار، عرق
کاربردهای سنتی
- ادرارآور است
- اشتها را باز می‌کند
- حافظه را تقویت می‌کند
- برای گرفتگی صدا مفید است
- مقوی بدن است
- در بیماری‌های روماتیسمی سودمند است
- برای فلج نسبی و لرزش به کار می‌رود
- در بیماری‌های تنفسی مانند سرفه و برونشیت مفید است
توصیه‌های دکتر کلان
زنجبیل پاک‌کننده‌ای قوی است. به دفع سموم از بدن، به‌ویژه از معده، روده و کبد، کمک می‌کند و در دفع بادهای محبوس بسیار مؤثر است. بلغم معده را «نضج» می‌دهد و کم می‌کند. در مطالعات آزمایشگاهی اثر ضدانگل، ضدویروس، ضدباکتری و ضدقارچ دارد.
ممکن است به کاهش کلسترول بد کمک کند و از سلامت قلب حمایت می‌کند. شوگائول‌ها را دارد که آنتی‌اکسیدان‌های قوی‌اند و اثرات محافظتی آن بر مغز در حال بررسی است. انعقاد خون را کم می‌کند.
برای ناراحتی‌های معده و روده، سرگیجه و تهوع، از جمله ماشین‌گرفتگی و دریازدگی، خوب است. گلودرد و روماتیسم را بهتر می‌کند و به جذب غذا کمک می‌کند. در چربی‌سوزی و کاهش ورم (احتباس آب) سودمند است و ترشحات معده را زیاد می‌کند.
برای آرتروز، درد مفاصل و دردهای مزمن ناشی از بلغم خوب است. استرس و درد قاعدگی را کم می‌کند. در سردمزاج‌ها میل جنسی و نیرو را افزایش می‌دهد.
افراد صفراوی (گرم و خشک) به‌ویژه در فصل‌های گرم نباید این ادویه را زیاد مصرف کنند.
نکات ایمنی
- زنجبیل انعقاد خون را کم می‌کند: اگر رقیق‌کننده‌ی خون مصرف می‌کنید یا اختلال خونریزی دارید احتیاط کنید و مقادیر درمانی را دو هفته پیش از جراحی قطع کنید.
- ممکن است قند خون را پایین بیاورد: اگر داروی دیابت مصرف می‌کنید قند خود را کنترل کنید.
- افراد دارای سنگ صفرا، ریفلاکس یا زخم معده با احتیاط مصرف کنند.
- در بارداری مقدار کم غذایی معمولاً برای تهوع مصرف می‌شود؛ مقادیر بیشتر فقط با نظر پزشک.
این مقاله صرفاً جنبه‌ی آگاهی‌بخشی دارد و بر پایه‌ی منابع طب سنتی و دانش عمومی سلامت نوشته شده است. تشخیص، درمان یا نسخه‌ی پزشکی نیست و جای معاینه‌ی پزشک را نمی‌گیرد. اگر مشکلی دارید، به‌طور منظم دارو مصرف می‌کنید، باردار هستید یا برای کودکتان تصمیم می‌گیرید، پیش از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنید. فرآورده‌های گیاهی ممکن است با داروها تداخل داشته باشند.
