زردچوبه: مزاج، فواید و احتیاط‌ها
مشخصات زردچوبه، مزاج گرم و خشک، مصلح‌ها، کاربردهای سنتی و توصیه‌های دکتر کلان، همراه نکات ایمنی.
زردچوبه اثر ضدالتهابی قوی دارد و در مطالعات آزمایشگاهی اثرات ضدویروس، ضدباکتری، ضدانگل و ضدقارچ نشان داده است. در طب طبیعی در بسیاری از بیماری‌ها به‌عنوان کمک به کار می‌رود.
اثر آن همراه فلفل سیاه، پودر نارگیل یا روغن نارگیل بیشتر می‌شود. در آیورودا زردچوبه را «پادشاه داروها» نامیده‌اند.
مشخصات
- نام لاتین: Curcuma longa (C. domestica)
- آلمانی: Kurkuma
- انگلیسی: Turmeric
- اسپانیایی: Cúrcuma
- فرانسوی: Curcuma / Safran des Indes
- تیره: زنجبیلیان (Zingiberaceae)
- جنس: Curcuma
- مزاج: گرم و خشک
- مصلح: آب لیمو، گریپ‌فروت
- ترکیبات: مواد معدنی مانند کلسیم، آهن، منیزیم، فسفر، سدیم، پتاسیم، مس، روی و منگنز؛ کورکومین؛ ویتامین A، C و E؛ بتاکاروتن؛ تیامین (B1)، ریبوفلاوین (B2)، نیاسین (B3)، B5، پیریدوکسین (B6) و اسید فولیک (B9)
- خاستگاه: جنوب آسیا
- محل کشت: آسیای گرمسیری، پاکستان، هند و چین
- خاک: غنی، مرطوب و سفت
- زمان برداشت: وقتی ریزوم رسیده و برگ‌های روی خاک زرد و خشک می‌شوند (بسته به منطقه ۶ تا ۱۰ ماه)
- بخش مورد استفاده: ریزوم (ریشه)
- شکل مصرف: ادویه، عصاره، روغن فرّار، عرق
کاربردهای سنتی
- سموم سفت‌شده را باز می‌کند
- برای بیماری‌های مغز و اعصاب خوب است
- کبد را تقویت می‌کند
- ترشح صفرا را زیاد می‌کند
توصیه‌های دکتر کلان
مصرف بیرونی زردچوبه روی سوختگی و زخم، در طب سنتی برای سرعت دادن به بهبود به کار می‌رود.
پلی‌ساکاریدهای آن دستگاه ایمنی را تحریک می‌کنند و از ایمنی حمایت می‌کنند.
کورکومین پلی‌فنولی قوی است. با کاهش التهاب در بدن به مقابله با آسیب اکسیداتیو و درد مفاصل کمک می‌کند و اثرات محافظتی آن بر مغز در حال بررسی است. همراه فلفل سیاه، پودر نارگیل یا روغن نارگیل اثرش بیشتر می‌شود؛ پس برای بهره‌ی بیشتر از زردچوبه بهتر است آن را با این خوراکی‌ها مصرف کرد.
زردچوبه نباید در مزاج صفراوی خالص و در ناراحتی‌های قلب و کلیه‌ی ناشی از گرمی مصرف شود.
کورکومین ممکن است به تنظیم انسولین و کاهش قند خون کمک کند. از این اثر به‌ویژه در دیابت‌های مرتبط با مشکلات کبدی بهره گرفته می‌شود.
نگه‌داری زردچوبه به شکل پودر قدرت مواد فعالش را کم می‌کند؛ بهتر است به شکل ریشه‌ی کامل نگه‌داری شود. افراد مبتلا به ورم معده (گاستریت) با احتیاط و همراه مصلح مصرف کنند.
نکات ایمنی
- اگر سنگ صفرا یا انسداد مجاری صفراوی دارید از مقادیر درمانی پرهیز کنید.
- زردچوبه ممکن است اثر رقیق‌کننده‌های خون و داروهای دیابت را بیشتر کند.
- مکمل‌های کورکومین با دوز بالا با موارد نادر آسیب کبدی مرتبط بوده‌اند؛ مقدار مصرف در آشپزی موضوع دیگری است.
- در بارداری به مقادیر معمول غذایی بسنده کنید.
این مقاله صرفاً جنبه‌ی آگاهی‌بخشی دارد و بر پایه‌ی منابع طب سنتی و دانش عمومی سلامت نوشته شده است. تشخیص، درمان یا نسخه‌ی پزشکی نیست و جای معاینه‌ی پزشک را نمی‌گیرد. اگر مشکلی دارید، به‌طور منظم دارو مصرف می‌کنید، باردار هستید یا برای کودکتان تصمیم می‌گیرید، پیش از هر اقدامی با پزشک خود مشورت کنید. فرآورده‌های گیاهی ممکن است با داروها تداخل داشته باشند.
